Thursday, November 4, 2010

ბოჰემასა და წესრიგის ზღვარზე


ადამიანის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოთხოვნილებაა იყოს თავისუფალი. განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც სოციუმის წევრი გახდა, ეს მოთხოვნილება მას კიდევ უფრო გაუმძაფრდა. საზოგადოებამ, მმართველობის ორგანოებმა მისთვის მართლაც უამრავი შეზღუდვა დააწესეს. გარკვეული კანონების და ქცევითი ნორმების დაცვა ხომ ნამდვილად არ არის ის, რაც თავისუფლების ფრთებს გასხამს. თუმცა საზოგადოების და ამ ორგანოების შემქმნელიც და მამოძრავებელი ძალაც ისევ და ისევ ადამიანია, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ თავისუფლების და საკუთარი თავის შეზღუდვის მოთხოვნილება ჩვენში თანაბარი დოზითაა.
მინდა ვიყო თავისუფალი ცუდი ემოციებისგან. მინდა ვიყო თავისუფალი შიშისგან. მინდა გავთავისუფლდე თავსმოხვეული სტერეოტიპებისა და ცრურწმენებისგან. ყველაზე სასურველი მაინც ისაა, რომ თავად მეკუთვნოდეს საკუთარი დრო, აზრები, ბოლოს და ბოლოს, სურვილები.
დროს ვერაფერს მოუხერხებ - მაშინ ან ეგვიპტის პირამიდა უნდა იყო, ან პენსიაზე გასული მილიონერი. სურვილის მიუხედავად, სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულება მაინც მოგიწევს, რადგან დრო - ფულია, ეს უკანასკნელი კი, როგორი პარადოქსულიც არ უნდა იყოს, მის შეზღუდვასთან ერთად, საკმაოდ დიდი დოზით თავისუფლებასაც განიჭებს. სურვილების მართვაც რთულია, თუ 21-ე საუკუნეში, პიარ ტექნოლოგიების ხანაში ცხოვრობ.
თავისუფლების პრობლემა გასულ კვირას ნამდვილ თავის ტკივილად მექცა. ჩემს ცნობიერებაში დაინგრა სარტრის მაქსიმა იმის შესახებ, რომ "ადამიანი განწირულია იყოს თავისუფალი". გადავწყვიტე, აუცილებლად მომეძებნა პრობლემისადმი ახალი მიდგომა, თუმცა ეს არ გამომივიდა, რადგან შთაგონების წყარო გასული საუკუნის დიდი პოეტის, ფედერიკო გარსია ლორკას შემოქმედებაში აღმოვაჩინე.

Monday, November 1, 2010

Fantasie in F minor

რომ გავიზრდები, მინდა მეტყევე გავხდე. რომ მოსაღამოვდება, ტყის ყველაზე მაღალ ბორცვზე ავალ და ზემოდან გადმოვხედავ ყ ვ ე ლ ა ფ ე რ ს. ოღონდ ისე არა, სარტრის მოთხრობის გმირი რომ უყურებდა. ტყიდან არა, აივნიდან - ხალხს. ეზიზღებოდა ადამიანები და ზემოდან რომ უყურებდა, უფრო დამცირებულებად მიაჩნდა ისინი. მერე გადაწყვიტა, ვინმე აუცილებლად მოეკლა. ამისთვის რამდენიმე დღე ემზადებოდა, საჭმელს არ ჭამდა და სიამოვნებდა, რომ სარკეში იმ უბადრუკი არსებების მკვლელს უყურებდა, ადამიანებს რომ ეძახიან.

გასულ კვირას ბორჯომში ვიყავი. სამი დღით. თბილისში მხოლოდ ერთ სეზონს ვგრძნობ - ზაფხულს. სხვა დროს კი მგონია, რომ ასანთის კოლოფში ვარ გამოკეტილი, სადაც არც არაფერი ყვავის, არც ხეებს ცვივა ფოთლები და არც ფერი ეცვლებათ. 

ჰოდა, ამიტომ წავედი. ჩემს საყვარელ სეზონში 72 საათის გასატარებლად, წიგნის ნორმალურად წასაკითხად, სუფთა ჰაერის ჩასასუნთქად. 

ამ სამ დღეში აღმოვაჩინე, რომ ბავშვობის ოცნებებიდან ერთიღა შემომრჩა - მქონდეს საკუთარი სახლი მთაში, სადაც პატარა ძველებურ საწოლებს დავდგამ, შოპენის მაზურკებს და Massive Attack-ის პირველ და ბოლო ალბომებს მოვუსმენ, კომოდში კარამელსა და სურნელოვან საპონს შევინახავ, შეშას ავატკაცუნებ რომ შემცივდება და უბრალოდ დღესასწაულებს მოვაწყობ მაშინ, როცა კალენდარში წითელი ფერის ჭაჭანება არ იქნება. 

ზემოდან ყურება მაგარია. მე ზემოთ ყურება მაინც არ შემიძლია, ჰიპოტონიკი ვარ და თავს დიდი ხნით მაღლა რომ ვწევ, თავბრუ მეხვევა.

მარტო ერთხელ არ მომეწონა ზემოდან გადმოხედვა. მამაჩემმა ზამთარში, არ მახსოვს რასთან დაკავშირებით, რაღაც სალოცავში წამიყვანა. წამიყვანა რა, ავეკიდე. სადღაც მთის შუაში (სალოცავი მთის წვერზე იყო) ლოდებზე წავბორძიკდი და შემთხვევით გადმომეხედა. არასოდეს მინახავს ქსნის ხეობა ისეთი პირქუში და არც არასდროს შემშინებია ისე ნაბიჯის წინ ვეღარ გადადგმის, როგორც მაშინ. თუმცა ამის მაშინ არ უნდა შეგეშინდეს, როცა ზუსტად იცი, რომ ზემოდან მამაშენი ხელს ჩამოგაწვდის და ზემოთ აგწევს. ამ სანდო ხელის შეგრძნება დღესაც მაქვს, მაშინაც კი, როცა მამა შორსაა. თუმცა, ყოველი შემთხვევისთვის, ძალიან ზემოდან აღარ ვიყურები ხოლმე )

იმ კაცმა, ხალხის დახოცვა რო უნდოდა, ეს მოახერხა. ჯერ ვიღაც სქელოს ესროლა პარიზის რომელიღაც ქუჩაში, მერე მოტყდა იქიდან და რომ იყნოსა, ვიღაცები ამედევნენო, ხალხით გადაჭედილ მოედანზე უმიზნოდ დაიწყო ტყვიების ფანტვა. იქიდან რაღაც დაწესებულების ტუალეტში შევარდა. უნდოდა, სანამ კარს შეუნგრევდნენ, თავი მოეკლა, ტყვიებიც ჰქონდა დარჩენილი, მაგრამ ვერ გაბედა. იმ დღიდან ალბათ სიცოცხლეს ფასი გაუგო და სხვის სიცოცხლესაც ასე უაზროდ აღარ გაიმეტებს.

მე კიდევ ის მინდა, ამ ეგზისტენციალურ ბოდვებს შევეშვა და სარტრები და კამიუები აღარ ვიკითხო. მთაში რომ სახლი მექნება, იქ ამისთანა რამეებს არ დავაწყობ. საბავშვო წიგნები და ძველი კლასიკა მექნება მარტო.

when i grow up
i want to be a forester
run through the moss on high heels
...

Friday, October 29, 2010

გრანჟი მოკვდა, გაუმარჯოს გრანჟს!


როცა გარეთ სინათლე იკლებს, ამინდი ფუჭდება და ზამთრის მოახლოებას გრძნობ, პირველი, რაც აზრად მოგივა, თბილად ჩაცმაა. მუქ ფერებში, რამდენიმე ფენად, რომ სიცივემ ვერაფერი დაგაკლოს.
გონივრულია თმის გაზრდაც, თუ გრძელი არ გაქვს - ის ხომ სითბოს შესანიშნავად ინარჩუნებს. ინდიფერენტულად ფურცლავ ვოგისა და მარი კლერის ახალ გამოცემებს და შენთვის აბსოლუტურად გაუგებარია, რატომ აცვია ბლუმარინის მოდელს ასეთი სიფრიფანა და მინიატურული ზომის კაბა. ამის გამო მეინსტრიმის მიმართ პროტესტი გიჩნდება, კომფორტული ტანსაცმლის ძებნას იწყებ და თავადაც ვერ ამჩნევ, როგორ ბრუნდები 90-იანების გრანჟის ეპოქაში.
როცა გრანჟის თემაზე ფიქრი დავიწყე, ბავშვობა გამახსენდა, პირქუში 90-იანების დასაწყისი, გლოვა კურტ კობეინზე, ინტელიგენტი პანკების თაობა. ამ მოძრაობის უშუალო მონაწილე არასოდეს ვყოფილვარ, თუმცა გრანჟის მიმდევარი სრულიადაც არ არის ის ადამიანი, რომელიც თაროებს მხოლოდ ნირვანასა და საუნდგარდენის კომპაქტური დისკებით გადაავსებს, სტერეოტიპულ ჩარჩოებში ჩაჯდება და ჩაცმულობით რაიმეს აფიშირებას მოახდენს. მისი ინტელიგენტობა სწორედ იმაში გამოიხატება, რომ დროგამოშვებით შესაძლოა შუბერტის სონატებს უსმინოს და ამის აღიარების არ შერცხვეს, არც იმაზე მოიკლას თავი, მისი ჩაცმულობა გრანჟის ჭეშმარიტი მიმდევრის შესაფერისი არის თუ არა. მოკლედ, გარეგნული იერი, რა თქმა უნდა, პირველად შთაბეჭდილებას ქმნის, მაგრამ მისთვის მთავარი მაინც სულიერი მდგომარეობა და მენტალიტეტია. მენტალიტეტი კი ასეთია: არანაირი პოზა! ჰიპების და მეტალისტებისგან განსხვავებით, გრანჟერებს სატანურ სიმბოლოებთან თუ ყვავილებთან არაფერი ესაქმებათ. წესების დაცვა, გამუდმებით ერთ თემაზე აქცენტის გაკეთება და ერთი და იმავე ნიშნების ტარება შეზღუდულობას ნიშნავს, ამას კი გრანჟის მიმდევარი არასოდეს დაუშვებს. ის ნონკონფორმისტი მაშინაა, როცა რაიმეს მიმართ სამართლიანი პროტესტის გრძნობა ამოძრავებს და 24 საათის განმავლობაში ყველაზე გაბრაზებული და დაბოღმილი არ არის. უყვარს ფილოსოფიური და პოლიტიკური ლიტერატურა, რაც საშუალებას აძლევს ინტელექტუალურ დებატებში ღირსეული მონაწილეობა მიიღოს. გრანჟერებს აღიზიანებთ გლობალიზაცია და მსოფლიო კონტროლი, რადგან მიაჩნიათ, რომ ეს მათ პიროვნულ თავისუფლებას ემუქრება.

Friday, October 22, 2010

ყველაზე საინტერესო ბლოგები სტილის შესახებ


"დღეს, როცა ერთი თითი მოდის პულსზე გაქვს მიდებული, მეორე საჭიროა კომპიუტერის მაუსზე გედოს და კითხულობდე (წერდე) უახლეს ბლოგებს," - ამბობს მოდის ჟურნალისტი, ქარენ ქეი. უკანასკნელში ის, ბუნებრივია, ე.წ. "ფეშენ" ბლოგებს გულისხმობს. ქეი აბსოლუტურად მართალია - დღესდღეობით მათ მართლაც უზარმაზარი გავლენა აქვთ მოდის ინდუსტრიაზე.




Tuesday, October 19, 2010

ყველაფერი დედაჩემის შესახებ

დედაჩემი შვედია.

55 წლის წინ, ანუ 1955 წლის 22 მარტს სტოკჰოლმში დაიბადა. 

მასსავით ჩრდილოური გარეგნობა არ მაქვს, მაგრამ ტემპერამენტით და მისწრაფებებით ჩემზე სკანდინავიელი ბავშვი მთელს სკანდინავიაში არ ახსოვთ. ამიტომაც დამარქვა ფრეია. ისე კი, ბევრი საერთო გვაქვს. მაგალითად, ზოდიაქო და შესაბამისად, ხასიათიც. მე მისი დაბადების დღის მეორე დღეს გავჩნდი და იმ დღიდან ორ დღეს გადაბმულად აღვნიშნავთ ხოლმე. ჰოდა, ამ დამთხვევის გამო არის, ერთნაირი თავნება და gloomy-doomy რომ ვართ. ერთხელ მითხრა, ლოს ანჯელესში რომ ჩავდივარ, გარშემო ყველაფერი ისეთი ვარდისფერი და მხიარულია, თავი ყველაზე პირქუში ადამიანი მგონია. უკან რომ მოვდივარ, შვედეთში, სადაც ყველა ჩემნაირია, მხოლოდ მაშინ ვგრძნობ ჩემში არსებულ სიმსუბუქესო. რა ვიცი, ჩემი აზრით, საკმაოდ სიცოცხლის მოყვარე ნატურაა. თუმცა მე არ დამეჯერება, მეც ხომ ეგეთი ვარ, პირქუში სკანდინავიელი.

Friday, October 15, 2010

15 წუთის დაგვიანებით, საფრანგეთში


პარიზი. 1905 წელი.
ჰაერში ისე, როგორც არასდროს, ბოჰემის სუნი ტრიალებს. ახალი არქიტექტურა, სკულპტურა, ბულვარები, ფოტოგრაფია, კაბარე, დიაგილევის რუსული ბალეტები - la belle epoque ეს-ესაა დაიწყო და მალე განვითარების პიკს მიაღწევს.

Tuesday, October 12, 2010

წერილი ციხესიმაგრიდან, ანუ როგორ შემიყვარდა

როცა სექტემბრის ერთ თბილ დღეს მახომ დამირეკა და მითხრა, ხვალ კისისხევში შუხმანის ღვინოების პრეზენტაციაზე მიდიხარო, უნდა გამოვტყდე, ამ კომპანიის შესახებ არც ისე ბევრი ვიცოდი. უფრო ზუსტად რომ ვთქვა, სახელის გარდა არც არაფერი ვიცოდი. 

საღამოს ინტერნეტის დახმარებით ყველაფერი გავარკვიე, კერძოდ ის, რომ გერმანელმა ბურკჰარდ შუხმანმა საქმიანი ვიზიტის დროს ქართული ღვინო და მისი დაყენების ტრადიცია აღმოაჩინა და იმდენად მოიხიბლა, რომ კახეთის სამ სოფელში ვენახები იყიდა და ქართული ღვინის წარმოება დაიწყო. 

წვეულებები მიყვარს, მაგრამ ყველაზე მეტად მაინც ის მიხაროდა, რომ კახეთს კიდევ ერთხელ ვნახავდი. ამ მხარეში მხოლოდ ერთხელ ვიყავი ნამყოფი, 2009 წელს. მაშინ GRDP-ში სტაჟიორად ვმუშაობდი და სამი ადამიანი თელავში აგროტურიზმის გამოფენაზე გაგვიშვეს. დათო თამარაშვილი წარმოშობით კახელია და მე და დათას (ჩემს ჯგუფელს და თანასტაჟიორს) დაუვიწყარი ექსკურსია მოგვიწყო წინანდალში, მანამდე კი თელავის გარეუბანში ისეთ მაგარ ხინკალზე დაგვპატიჟა, იმის გემო არასოდეს რომ არ დამავიწყდება. ამიტომ, რა გასაკვირია, რომ კისისხევში უკვე ძალიან დადებითად დამუხტული ჩავედი.

Friday, October 8, 2010

Moi, high heels and I

ანტრეში ვსხედვართ და ნაყინს მივირთმევთ. ანა და იენსი (მისი ვიკინგი მიჯნური) რამდენიმე დღის წინ ჩამოფრინდნენ კოპენჰაგენიდან, თუმცა დღეს პირველად ვნახეთ ერთმანეთი. ანა ჩემი მდედრობითი სქესის ალტერ ეგოა. მის გარდა კიდევ მყავს რამდენიმე ძალიან ახლო მეგობარი, მაგრამ ალტერ ეგო - ეტო დრუგოე. ალტერი - ეს სინქრონია: ერთდროული მუსიკალური განწყობების, გასტრონომიული სურვილების, ბევრნაირი, ყველანაირი სინქრონი. ყველაზე მაგარი, რაც ალტერის ყოლაში იგულისხმება, ზედმეტი კითხვების არარსებობაა და ერთნაირი მანიაკალური გატაცებები.

ველოდები, ანტრეს კალორიული ნაყინისგან ცუდად როდის გახდება, რომ წესიერად დამელაპარაკოს, მაგრამ თავი ყოჩაღად უჭირავს, როგორც ყოველთვის. ამაში ვერ დავემსგავსეთ ერთმანეთს - ანას ყოველთვის შეეძლო ორჯერ მეტი ჩემზე ოთხჯერ სწრაფად აეთვისებინა ლექციებს შორის შესვენებებზე. ამის შემდეგ იწყებდა ჩემს ლოდინს (ან ფიქრს იმაზე, კიდევ რის შესანსვლას მოასწრებდა, სანამ მე ტრაპეზით ნელა ვტკბებოდი) და მერე ერთად ვაგვიანებდით ხოლმე ლექციაზე.

მომიყევით რა ეხა რამე, - ხვეწნაზე გადავდივარ მე. ანა კოვზს პირიდან სწრაფად იღებს (ხელიდან არ უშვებს) და სანამ იენსი რამის თქმას მოიფიქრებდეს, აღელვებული ხმით მეუბნება: „იცი, იქ ქუსლებიანი ფეხსაცმელი არავის აცვია“. აღელვებული იმიტომ კი არა, რომ პირველად მიყვება ამ „საოცარ“ ამბავს, არა, უბრალოდ წლების მერეც ასე მომიყვება,როგორ უარყოფენ მაღალ ქუსლს არანორმალური დანიელები, იმიტომ, რომ ეს  - სიგიჟეა. მე ვმხიარულდები და იენსს ვეკითხები, რატომ არ აცვიათ-მეთქი. როგორ არ აცვიათ, - თავს იმართლებს ჰერრ კიურე, - აცვიათ, როცა ამის მიზეზი არსებობს. 

არგუმენტია, ცა ქუხილს დაიწყებს :d მე ვგიჟდები ჩემს ცისფერ ბალეტკებსა და წითელ კედებზე, მაგრამ მიზეზები იმისთვის, რომ ვიყო high heel-hiker, გაცილებით მეტია. უფრო სწორად, ის საერთოდ არ არის საჭირო. Gold may be cold, diamonds may be dead.. And yes, a Limousine is a car, don't pretend, feel what's real. ყველამ ვიცით, რომ რეალური აქ ფეხსაცმელია, რომელსაც შარლიზი ბოლომდე იტოვებს და არა დიორის სურნელი, რომელიც ეკრანებიდან არ გადმოდის :D


                    When I slip into high heels now,
I can feel the transformation. 
I see my outfit go from “blah” to “ ta-da!”
I sense my butt lifting and my hips
slimming.  I can feel the confidence in
my shoulders and the sway in my steps.
I notice the difference in how I’m
perceived . . . [s]he means business.
But in knowing what high heels can do
for me,
I also understand why they can’t.
And the moment I kick them off,
I still feel just as tall.”

-Rachel Rosenblit in Elle US magazine (September 2010)

C'est ça que J'Adore - The Heels!

P.S. პოსტი ეძღვნება ანა წივწივაძე-კიურეს, ასევე შესაბამისად მის ალტერ ეგოს და კიდევ ყველა გოგოს, ვინც დიორის ფილმის ყურებასა და რეიჩელის პოეზიის კითხვაში დრო დაკარგა.




Monday, October 4, 2010

არომატი: პერსონიფიცირების ისტორია




ივ სენ ლორანმა ერთხელ თქვა, რომ ფიზიკურ ტკივილს ანიჭებდა მოდის მსხვერპლად ქცეული ადამიანის დანახვა. დაახლოებით მსგავსი შეგრძნება მაქვს, როდესაც პარფიუმის მოდის მსხვერპლ ადამიანთან მაქვს ურთიერთობა. ასეთები კი ხშირად მხვდებიან, რადგან სეზონის ჰიტ სუნამოს შეუძლია მთლიან ქალაქს თავისი სურნელი მისცეს. თბილისში თავის დროზე მსგავსი რამ მოხდა დიორის Jadore - თან მიმართებაში - ყოველ მეორე ქალს მისი შლეიფი მიჰყვებოდა. გასულ წელს ჩვენი დედაქალაქი მუშკის, ფორთოხლის ყვავილის, ამბრის სურნელით გაიჟღინთა. ალბათ მიხვდით, ეს ნარცისო როდრიგესის ცნობილი სუნამოს, Narciso Rodriguez For Her დამსახურება გახლდათ. სადაც უნდა შესულიყავი, თითქმის ყველა დაწესებულებაში დომინანტი სწორედ ეს სურნელი იყო. გულახდილად რომ ვთქვა, ეს არ არის საყვედური, რადგან თავადაც არ ვარ გულგრილი როდრიგესის ქმნილების მიმართ. ან სასაყვედუროც რა არის, როდესაც დახურულ სივრცეში ერთმანეთს ათეულობით სურნელი კი არ ერევა, არამედ მხოლოდ ერთი - ეს ხომ ნაკლები თავის ტკივილია.